Istorijat


Katedra za orijentalistiku je jedna od najstarijih katedara na Filozofskom odnosno Filoloskom fakultetu u Beogradu.

Osnovana je 15. jula 1926. godine kao Seminar za orijentalnu filologiju na Filozofskom fakultetu. Njen osnivac i prvi profesor bio je tada u Evropi vec afirmisani Fehim Bajraktarevic koji je 1925. godine poceo sa predavanjima iz istorije persijske knjizevnosti na Katedri za svetsku knjizevnost. Koncepcija nastave bila je prilagodjena kulturno-istorijskoj tradiciji obelezenoj dugotrajnim orijentalno-islamskim uticajem. Izucavali su se orijentalni jezici i knjizevnosti Turaka, Persijanaca i Arapa, s prvenstvenim ciljem razumevanja orijentalnog kulturnog nasledja jugoslovenskih naroda.

Radikalne promene u radu Katedre nastale su sredinom proslog veka. Razgranate politicke, ekonomske i kulturne veze, pre svega sa arapskim svetom, nametale su nove potrebe u obrazovanju orijentalista, strucnjaka za arapski, ali i turski jezik. Interesovanje za orijentalne civilizacije permanentno je raslo sto se odrazavalo na broj studenata.

Godine 1955. formirana je Grupa za orijentalnu filologiju – varijanta B na kojoj je bilo predvidjeno izucavanje hebrejskog jezika i knjizevnosti. Na zalost, ova inicijativa nije dala ocekivane rezultate, tako da je Grupa prestala da postoji pet godina kasnije.

Tokom skolske 1960/61. godine Filoloski fakultet izdvojen je iz Filozofskog fakulteta. Vremenom, rastao je broj i obim disciplina koje su se predavale na Katedri za orijentalistiku. I dalje je osnovni predmet rada i skolovanja studenata bilo ucenje arapskog i turskog jezika i knjizevnosti. Na osnovu reformi visokog skolstva iz 1978. i 1987. godine uvedeni su sledeci specijalisticki predmeti : Uvod u orijentalnu filologiju, Osnovi islamske civilizacije, Savremena politicka istorija Arapa, Savremena kulturna istorija Arapa, Ekonomska geografija arapskog sveta, Istorija Osmanskog carstva, Osmanska diplomatika sa paleografijom, Kontrastivna analiza arapskog i srpskohrvatskog jezika i Teorija prevodjenja.

Pomenuta reforma iz 1987. godine donela je niz negativnih promena u radu Katedre. Ukinut je predmet Pregled istorije persijske knjizevnosti kojim je Katedra zapocela rad i Osnovi islamske civilizacije. Ukinut je smer za orijentalnu filologiju koji je podrazumevao ravnopravno studiranje arabistike i turkologije, cime su se znatno smanjile mogucnosti stvaranja mladih kreativnih strucnjaka sposobnih za kvalitetno bavljenje naukom. Smer za orijentalnu filologiju ponovo je uspostavljen 1993. godine.

Na katedri trenutno postoje sledece grupe: Grupa za orijentalnu filologiju, Grupa za turski jezik i knjizevnost, Grupa za arapski jezik i knjizevnost, Grupa za japanski jezik i knjizevnost, Grupa za kineski jezik i knjizevnost i Lektorat za hebrejski jezik.

Na Katedri je odbranjeno vise desetina magistarskih radova i doktorskih disertacija od kojih su mnoge objavljene.