NASTAVNI PROGRAM IZ RUMUNSKE KNJIZEVNOSTI


Rumunska knjizevnost I ( I-II semester )


A – Program predavanja
OSVRT NA DOSADASNJA PROUCAVANJA RUMUNSKE KNJIZEVNOSTI
Rumunska knjizevnost: dijahronijski pristup i sinhronijski pristup. Rumunska kultura i rumunska knjizevnost.
NARODNA KNJIZEVNOST I MIT:
Mit i folklor. Doprinos rumunskih teoreticara mitskim proucavanjima u svetu. Mit i tradicionalne culture. Mit i Weltanschauung. Spoznajna funkcija mita. Kartezijanska i mitska logika. Mit i istorija. Sveto i profano. Mit i mentalitet. Mit i knjizevnost. Mit i metafora. Mit i legenda.. Veliki rumunski mitovi. Mit i balada: Zburatorul, Miorita, Mesterul Manole. Tradicionalni mitski motivi u Rumuniji i u svetu. Nivoi mitskih ostvarenja. Migracija mitova. Demitizacija. Laicki mitovi. Mit u rumunskoj knjizevnosti. Reinterpretacija mitova. Mit i fantastika u rumunskoj knjizevnosti.
Narodna kultura i folklor. Karakteristike rumunskog folklora. Razmatranje rumunskog narodnog stvaralastva po vrstama: lirske pesme, epski izraz u stihu i u prozi. Poredjenje izmedju rumunske i srpske narodne knjizevnosti.

STARA RUMUNSKA KNJIZEVNOST (od XV do XVIII veka):
Slovenski preludij. Prvi rumunski tekstovi. Predstavnici crkvene knjizevnosti. Hronicarska knjizevnost: slovenski prethodnici, moldavski hronicari, muntenski hronicari.

B – Program vezbi
Analiza rumunske i svetske literature o mitovima i folkloru. Analiza rumunkih mitova i narodne knjizevnosti. Poredjenje sa srpskim folklorom.

C – Opis ispita
Usmeni ispit – posle drugog semestra. Ispit obuhvata gradivo predvidjeno za Rumunsku knjizevnost I.

Rumunska knjizevnost II ( III – IV semestar )


A - Program predavanja
Rumunska knjizevnost srednjeg perioda (od kraja XVIII veka do ujedinjenja rumunskih knezevina, 1859.godine)
/Napomena: imena pisaca i dela su napisana u originalu/

MODERNI PERIOD.
Odjeci Francuske revolucije, interesovanje za narodnu knjizevnost i njen uticaj. Nastanak poezije. Socijalna pomeranja. Izmedju klasicizma i romantizma.
Pesnici iz porodice Văcărescu: Ienăchiţă, Nicolaie, Alecu i Iancu Văcărescu. Na raskrscu izmedju Zapada i Istoka. Nova osecajnost. Ljubavna lirika.
Moldavski petrarkista: Costache Conachi.
Autenticni predromanticar: Vasile Cârlova.
Drugi pisci: Matei Millo, Barbu Paris Mumuleanu i dr.
Erdeljska latinisticka skola:
Socijalno-jezicke premise. Opste postavke i dometi. Korifeji ove skole: Samuil Micu-Klein, George Şincai i Petru Maior. Drugi predstavnici: Gheorghe Lazar, Timotei Ciprariu i dr.
Pesnik i lingvista: Ion Budai-Deleanu.
Komicno-tragicna epopeja Ţiganiada.
Odjek Erdeljske latinisticke skole: moldavski pesnik Gheorghe Asachi.
Cetrdesetosmaska generacija:
Drustvene i idejne premise; veze sa francuskom kulturom. Romantizam u punom zamahu.
Casopisi i druge publikacije.
Casopis Dacia literara i znacaj programa Mihail-a Kogălniceanu-a.
Veliki predstavnici ove generacije: Ion Eliade Rădulescu, Mihail Kogălniceanu, Nicolae Bălcescu, Grigore Alexandrescu, Alecu Russo.
Grigore Alexandrescu: Meditativna lirika. Basne.
Dimitrie Bolintineanu, najcenjeniji i najproduktivniji pesnik svoje generacije.
Roman: Manoil i Elena.
Generacija ujedinjenja knezevina:
Nastavak ideja i socijalnih kretanja iz prethodne generacije.
Vasile Alecsandri, veliki klasik: pesnik, prozni pisac, dramaturg.
Zbirke pesama: Pasteluri. Doine şi lăcramioare. Ostaşii noştri.
Komedije: ciklus Chiriţe.
Drama: Fântâna Blanduziei.
Znacaj celokupnog opusa V. Alecsandri-a za rumunsku knjizevnost.
Costache Negruzzi, osnivac rumunske moderne proze.
Alexandru Lăpuşneanul, analiza.
Drugi znacajni pisci: Bogdan Petriceicu Haşdeu, Alexandru Odobescu.
B.P. Haşdeu - analiza istorijske drame Răzvan şi vidra.
Nicolae Filimon, prvi romanopisac (izvan pravca generacije).
Ciocoii vechi şi noi, analiza romana.

B – Program vezbi
Izbor odgovarajucih ilustrativnih tekstova pisaca iz ovog perioda. Analiza znacajnih knjizevnih dela iz ovog perioda sa raznih aspekata: idejnih, estetskih, jezickih, stilistickih. Studenti su obavezni da mesecno procitaju po jednu knjigu na rumunskom.

C – Opis ispita
Usmeni, na srpskom ili rumunskom jeziku (po izboru kandidata), posle cetvrtog semestra.
Ispit obuhvata gradivo predvidjeno za rumunsku knjizevnost II (III-IV semestar).

Rumunska knjizevnost III ( V-VI semestar )


A - Program predavanja
Period velikih rumunskih klasika (1863-1892)
/Napomena: imena pisaca i dela su napisana u originalu/

Decenije Junimea (Omladina):
Situacija posle ujedinjenja rumunskih knezevina i nastavak ideja Revolucije 1848. Stvaranje knjizevnog kruga Junimea (Omladina) i pokretanje casopisa Convorbiri literare (Knjizevni razgovori). Predstavnici kruga Junimea, njihovi esteticki i knjizevni kriteriji. Njihov stav prema prevodilastvu i imitaciji. Otkrivanje vanrednih talenata, velikih klasika rumunske knjizevnosti: Mihai Eminescu, Ion Luca Caragiale, Ion Creangă, Ioan Slavici i dr. Sinhronizacija rumunske knjizevnosti sa svetskom knjizevnoscu. Uticaj nemacke filozofije i estetike.
Titu Maiorescu, mentor Junimea, zivot i delo. Njegov esteticki i kriticki stav: lartpurlartizam u knjizevnosti, imanentnost umetnika i njegovog dela. Obelezja i funkcije jezika u knjizevnom delu.Uticaj Hegela i Sopenhauera. Njegova polemika sa Macedonskim, kao i sa socijalistickim krugovima. Njegova podrska Emineskuu.

Veliki klasici:
Mihai Eminescu (1850-1889). Zivot i delo. Etape pesnikovog umetnickog razvoja. Erotska, socijalna, satiricka, filozofska lirika. Poema Luceafarul. Vrste pesama. Njegova Pisma, Glossa, Oda. Sonet i dr. Klasicna i romanticna obelezja Emineskuovog stvaralastva. Uticaj rumunskog folklora. Uticaj nemacke klasicne filozofije. Njegova zainteresovanost za indijsku kulturu. Eminesku kao zacetnik rumunske fantasticne proze.
Ion Luca Caragiale (1852-1912). Zivot i delo. Caragiale kao dramaturg i paralela sa Nusicem. Iscrpna analiza komedija: O scrisoare pierdută (Izgubljeno pismo), O noapte furtunoasă (Burna noc), Conu Leonida faţă cu reacţiunea (Gospodin Leonida prema reakciji), kao i drame Napasta (Napast). Pozorisna tehnika. Izvori komicnih efekata. Izmedju tipicnosti i slozenosti likova. Prozni napisi. Pripovetke (narocito psiholoske, humoristicke i fantasticne). Crtice sa elementima drustvene kritike.
Ion Creangă (1837- 1889). Zivot i delo. Amintiri din copilărie (Uspomene iz detinjstva) –remek-delo pripovedanja. Creanga kao „Flaubert Humuleşti-a”. Humor i seta. Usmeni stil i realizam. Kreanga kao novelista (Popa Duhu i Moş Nichifor Coţcariu). Obrade bajki i prica sa fantasticnim sadrzajem. Prica Harap Alb i njen smisao.
Ioan Slavici (1848-1925). Zivot i delo. Novele Popa Tanda (Pop Tanda), Moara cu noroc (Mlin srece). Roman Mara. Socijalna tematika. Slozenost i evolucija likova. Slavic kao pripovedac (oko 80 pripovedaka). Obrada narodnih motiva. Slavicev realizam.
Reakcija protiv pokreta Junimea.
Alexandru Macedonski (1854-1920). Pesme i proza. Casopis Literatorul . Sukob sa Junimea. Macedonski kao zacetnik nove pesnicke skole.
Constantin Dobrogeanu-Gherea (1855-1920). Casopis Contemporanul i socijalna knjizevnost.

Izmedju klasicizma i naturalizma:
Duiliu Zamfirescu (1858-1922). Romani Viaţa la ţară (Zivot na selu) i Tănase Scatiu.
Barbu Ştefănescu Delavrancea (1857-1918) kao pripovedac i dramaturg. Trilogija: Apus de soare (Zalazak sunca), Viforul (Oluja) i Luceafarul (Zvezda Danica).

B – Program vezbi
Navedena dela moraju da se procitaju i da se pismeno i usmeno analiziraju na rumunskom jeziku. Studenti su obavezni da nedeljno procitaju po jednu knjigu na rumunskom.

C – Opis ispita
Posle sestog semestra polaze se najpre eliminatorni pismeni ispit koji se sastoji iz dva dela: 1) Obradjivanje (na srpskom ili na rumunskom) jedne od tri predlozene teme iz gradiva za rumunsku knjizevnost za trecu godinu studija (V-VI semestar). Teme obuhvataju pojedine pravce ili rodove, grupe pisaca, ili samo jednog pisca, ili pak pojedina dela. 2) Prepricavanje na rumunskom jeziku bilo kog procitanog romana iz rumunske knjizevnosti, iz bilo kog perioda. Pismeni ispit traje tri sata. Potom se polaze usmeni deo ispita, koji se takodje sastoji iz dva dela: 1) Prvi deo ispita obuhvata gradivo obradjeno u toku trece godine studija, a kandidat moze da odgovara na srpskom ili na rumunskom jeziku. 2) U drugom delu ispita kandidat treba da preprica na rumunskom procitani roman, koji profesor bira sa spiska procitanih knjiga kandidata. Stoga, mole se kandidati da pripreme spisak procitanih dela pre nego sto polazu usmeni ispit.

Rumunska knjizevnost IV ( VII-VIII semestar )


A - Program predavanja
Rumunska knjizevnost XX veka
/Napomene: imena pisaca i dela su napisana u originalu. Naslovi dela prevedenih na srpski su dati na oba jezika/

Casopisi i pravci :
Casopis Sămănatorul /Sejac (1901) i pokret ‚semanatorizam’. Ideoloska platforma casopisa.
Predstavnici: Nicolae Iorga, Alexandru Vlahuţă, George Coşbuc. Poezija semanatorizma: G. Coşbuc, Şt. O. Iosif, Octavian Goga.
Casopis Viaţa Românească /Rumunski zivot (1906) i pokret ‚poporanizam’. Gala Galaction.
Casopis Viaţa Noua /Novi zivot (1905) i nova esteticka orijentacija. Simbolizam i estetizam. Ovid Densuşianu, Mihail Dragomirescu (casopis Convorbiri Literare/Kriticki razgovori). Ion Minulescu.
Casopis Gândirea i tradicionalizam (1921).

Prozni pisci:
Mihail Sadoveanu. Izmedju istorije i mita. Roman Baltagul/Osveta. Roman Creanga de aur/Zlatna grana. Realisticka proza. Istorijski roman.
Liviu Rebreanu. Realizam i naturalizam. Paralelni planovi. Evolucija junaka. Dramaticna tenzija i nemogucnost izbora. Psihologija masa. Psihologizam. Fantastika. Romani: Răscoala/Buna, Padurea spânzuraţilor, Ciuleandra/Culjandra, Adam şi Eva.
Cezar Petrescu, ljudska sudbina i promasenost junaka. Izmedju autenticnosti i sentimentalizma. Romani: Intunecare, Aurul Negru/Crno zlato, Carlton. Pokusaj fantastike.

Generacija autenticnosti (trăiriştii):
* Camil Petrescu i gradski roman. Drama intelektualca. Autenticnost i tok svesti. Egzistencijalisticka problematika. Romani: Ultima noapte de dragoste şi prima noapte de război, Patul lui Procust/Prokustova Postelja. Drama: Jocul ielelor.
* Mircea Eliade i novi tip egzistencijalizma. Prva faza: Proza autenticnosti. Roman-dnevnik. Izmedju nasilja i egzotike. Romani: Huliganii , Maitreyi. Druga faza: Radjanje nove vrste fantastike van svetskog modela. Vreme, prostor, mit, inicijacija. Sveto i profano. Elijade kao svetski naucnik XX veka i kao pisac beletristike. Elijade i Jung. Izmedju egzistencijalizma i fantastike. Zbirka proze: Tajna doktora Honigbergera. „Mioriticka vizija” i odnos izmedju mikro i makrokosmosa. Esteticke i eticke dimenzije Elijadeove proze.

Drugi pisci fantastike. Fantastika kao estetizam:
Max Blecher i fantastika „blizine”.
Mateiu Caragiale i misterije balkanskih grbova. Misterija zivljenja i estetika misterije. Roman: Starogradske lole i novela Remember .

Poezija:
Simbolisti: Alexandru Macedonski, Ion Minulescu, Traian Demetrescu, Dimitrie Anghel, Ştefan Petică i dr.
George Bacovia. Zacetnik savreme poetike. Plumb/Olovo: poetika materije u raspadu. Alhemija pesnickog postupka.
Tudor Arghezi. Pesnik sa dva lika: estetika ruznog i psalmi. Stvaralacke etape i bujnost pesnicke inspiracije. Lirski dnevnici. Proza. Cetiri rumunska pesnika. Antologija rumunske poezije.
Lucian Blaga. Ekspresionizam i rumunska tradicija. Poezija i filozofija. Mit i poezija. Poezija kao transcendentalno iskustvo. Spoznajna dimenzija poezije. 101 pesma. Antologija rumunske poezije. Eminescu, Eliade, Blaga i „mioriticko” iskustvo.
Ion Barbu. Izmedju alhemije i pesnickog „balkanizma”. Poezija i matematika. Apstraktno i kripticno. Senzualizam zvucnosti. Cetiri rumunska pesnika. Antologija rumunske poezije.

Rumunska avangarda i svetska avangarda:
Tristan Tzara, Urmuz, Ilarie Voronca, Ion Vinea, Stephan Roll, Gellu Naum, Geo Bogza.
Eksperiment i konstruktivizam. Integralizam. Veze sa svetskom avangardom. Odjeci avangarde u modernoj i post-modernoj knjizevnosti.

Drugi rumunski autori u svetu:
Eugen Ionescu.
Emil Cioran.
Panait Istrati.
Benjamin Fondane (Barbu Fundoianu).

Knjizevna kritika:
Eugen Lovinescu, Tudor Vianu, George Călinescu

Savremeni prozni pisci:
Marin Preda
Eugen Barbu

Savremeni pesnici:
Nichita Stănescu
Marin Sorescu

Rumunska knjizevnost iz Vojvodine:
Opăti pregled
Ioan Flora, pesnik

B – Program vezbi
Navedena dela moraju da se procitaju i da se pismeno i usmeno analiziraju na rumunskom jeziku. Studenti su obavezni da nedeljno procitaju po jednu knjigu na rumunskom.

C – Opis ispita
Posle osmog semestra polaze se najpre eliminatorni pismeni ispit koji se sastoji iz dva dela: 1) Obradjivanje (na srpskom ili na rumunskom) jedne od tri predlozene teme iz gradiva za rumunsku knjizevnost za cetvrtu godinu studija (VII-VIII semestar). Teme obuhvataju pojedine pravce ili rodove, grupe pisaca, ili samo jednog pisca, ili pak pojedina dela. 2) Prepricavanje na rumunskom jeziku bilo kog procitanog romana iz rumunske knjizevnosti, iz bilo kog perioda. Pismeni ispit traje tri sata. Potom se polaze usmeni deo ispita, koji se takodje sastoji iz dva dela: 1) Prvi deo ispita obuhvata gradivo obradjeno u toku svih cetiri godine studija, a kandidat treba da odgovara na rumunskom jeziku. 2) U drugom delu ispita kandidat treba da preprica na rumunskom procitani roman, koji profesor bira sa spiska procitanih knjiga kandidata. Stoga, mole se kandidati da pripreme spisak procitanih dela pre nego sto polazu usmeni ispit.

Opsta literatura za Rumunsku knjizevnost I-IV


Petru V. Haneş, Histoire de la litterature roumaine, Paris 1934.
Basil Munteano, Panorama de la littérature roumaine, Editions du Sagittaire, Paris 1938.
Gino Lupi, Storia della litteratura romana, Firenze1955.
Academia R.S. România (grupa autora), Istoria literaturuu române I-III, Editura R.S. România, Bucureşti 1964 i sled.
Tudor Vianu, Arta prozatorilor români I-II, Editura Minerva, Bucureşti 1966.
George Ivaşcu, Istoria literaturii române I, Editura ştiinţifica şi enciclopedică, Bucureşti 1969.
Tudor Vianu, Scriitori români I-III, Editura Minerva, Bucureşti 1970-1971.
Ion Rotaru, O istorie a literaturii române I-II, Editura Minerva, Bucureşti 1971-1972.
Ov. S. Crohmălniceanu, Literatura româna între cele două razboaie mondiale I-III, Editura Minerva, Bucureşti 1974 i sled.
Eugen Simion, Scriitori români de azi I-IV, Editura Cartea Românească, Bucureşti 1974-1989.
Adrian Marino, Dicţionar de idei literare, Editura Eminescu, Bucureşti 1973.
Alexandru Piru, Poezia Românească contemporană, Editura Eminescu, Bucureşti 1975.
Al. Piru, Istoria literaturii române de la origini pâna la 1830, Editura ştiinţifică şi enciclopedică, Bucureşti 1977.
Academia R.S. România (grupa autora), Istoria literaturii române, Studii, Editura Academiei R.S. România, Bucureşti 1979.
Tudor Vianu, Scriitori români din secolul XX, Editura Minerva, Bucureşti, 1979.
Institutul de istorie şi teorie literară „G. Călinescu” (grupa autora), Literatura română contemporană, Editura Academiri R.S. România, Bucureşti 1980.
Eugen Lovinescu, Istoria literaturii române contemporane I-III, Editura Minerva, Bucureşti 1981.

Alexandru Piru, Istoria literaturii române de la început pâna astăzi, Editura Univers, Bucureşti 1981.
Radu Flora, Zapisi. Knjizevnost i kultura Rumuna u SAP Vojvodini, Gradska biblioteka „Zarko Zrenjanin, Zrenjanin 1981.
George Călinescu, Istoria literaturii române, Bucureşti 1941. Drugo izdanje: Editura Minerva, Bucureşti 1982.
George Călinescu, Istoria literaturii române. Compendiu, Editura Minerva, Bucureşti 1983.
Romulus Vulcănescu, Mitologie română, Editura Academiei R.S. România, Bucureşti 1987.
Nicolae Manolescu, Istoria critică a literaturii române, Editura Minerva, Bucureşti 1990.
Ion Negoiţescu, Istoria literaturii române, Editura Minerva, Bucureşti 1991.
Alexandru Piru, Istoria literaturii române, Editura „Grai şi suflet – Cultura naţională”, Bucureşti 1994.
Dumitru Micu, Scurtă istorie a literaturii române I-IV, Editura Iriana, Bucureşti 1995-1997.
Mircea Eliade, De la Zamolxis la Genghis-Han, Editura Humanitas, Bucureşti 1995.
Mircea Eliade, Sacrul şi profanul, Editura Humanitas, Bucureşti 1995.
Nicolae Cartojan, Istoria literaturii române vechi, Editura Fundaţiei Culturale Române, Bucureşti 1996.
Mariana Dan, Sufletul universal nu are patrie/Univerzalna dusa nema domovinu, Zavod za udzbenike, Novi Sad 1997.
Mariana Dan, Fantastika u rumunskoj knjizevnosti, Balkanoloski institut SANU, Beograd 1997.
Mircea Eliade, Mituri vise şi mistere, Editura Univers Enciclopedic, Bucureşti 1998.
Lucian Pavel i Marina Puia Badescu, Elemente de teoria literaturii, Zavod za udžbenike, Novi Sad, 2004
Mariana Dan i Lucian Pavel, Razvoj rumunske knjizevnosti od prvih pisanih spomenika do danas, Zavod za udzbenike, Beograd 2004.