NASTAVNI PROGRAM IZ RUMUNSKOG JEZIKA - Rumunski jezik I


Trajanje: 2 semestra (I i II)
Broj časova: 2 p + 8 v (I sem); 2 p + 8 v (II sem)

Cilj nastave: Razvijanje komunikativnog pristupa na različitim nivoima i upoznavanje sa fonetskom, morfološkom, leksičkom i sintaksičkom strukturom savremenog rumunskog jezika.

A – program predavanja

Napomena: Redosled gramatičkih partija prilagođen je tekstovima i usmenom izražavanju na vežbama iz Rumunskog jezika I..

I Fonetika, fonologija
Rumunska azbuka. Foneme. Fonetska struktura rumunskih glasova. Opšta pravila izgovora. Struktura rumunskih fonema u poređenju sa srpskim. Vokali i semivokali. Distinkcija centralnih vokala ă i î (â). Neslogotvorni završni vokal –i i njegove distinktivne funkcije. Mesto i način artikulacije rumunskih konsonanata. Nazali i «nazalizacija» vokala. «Meki» velari i njihova artikulacija. Struktura diftonga i triftonga. Uzlazni i silazni diftonzi. Hijat. Glasovne alternacije. Sinereza i elizija. Akcenat. Intonacija upitnih rečenica. Podela reči na slogove.

II Morfologija i morfonologija: Morfološka struktura rumunskog jezika. Morfološke osobenosti rumunskog u poređenju sa srpskim. Promenljive reči i glasovne alternacije.

Imenice: Vrste i rod imenica. Množina i glasovne promene. Nepravilna množina. Vokativ. Oblik imenice iza predloga.

Član: Podela po značenju (određeni i neodređeni) i položaju (anteponirani i postponirani). Upotreba člana. Prisvojni član i pokazni član. Izostavljanje člana.

Pridevi: Vrste prideva. Pridevi sa jednim, dva, tri i četiri oblika. Deklinacija. Sistem poređenja u rumunskom.

Zamenice: Sistem zamenica i zameničkih prideva u rumunskom. Lične zamenice i zamenice za učtivo obraćanje. Pokazne zamenice i pridevi za blizinu, udaljenost i jednakost. Položaj zameničkih prideva i oblik imenica. Prisvojne zamenice i zamenički pridevi, upitne, neodređene i odrične. Osobenost rumunskog zameničkog sistema u poređenju sa srpskim.

Brojevi: Vrste brojeva. Osnovni i redni brojevi. Zbirni, umnožni i priloški brojevi. Deklinacija.

Glagoli: Kategorije glagola. Konjugacije. Dijateza. Pasiv. Refleksivni pasiv. Glagolski načini: lični i nelični. Vremena. Tvorba vremena i načina i njihova upotreba upotreba.

Prilozi: Prosti i izvedeni. Prilozi za učestalost i njihova tvorba. Priloški izrazi. Upitno-odnosni prilozi.

Predlozi: Vrste predloga prema strukturi. Prosti i složeni predlozi. Vrste predloga prema rekciji. Vremenski i prostorni predlozi. Predlog pe.

Uzvici: Najčešći uzvici u savremenom rumunskom.

Veznici: Vrste veznika.

III Leksikologija i tvorba reči: Morfološka i leksička struktura reči. Grupisanje reči. Osnovni principi tvorbe u rumunskom (izvođenje, slaganje, pretvaranje). Imenice sa značenjem lica i predmeta. Glagolske i apstraktne imenice. Prefiksalna tvorba glagola. Složene zamenice.

IV Sintaksa i semantika: Osnovne sintaksičke strukture u rumunskom. Imenička grupa. Mesto atributa i atributiva. Apozicija. Položaj enklitika u rumunskoj rečenici. Glagolska grupa. Aktivna i pasivna konstrukcija. Konstrukcije za izražavanje pasiva. Refleksivni pasiv. Pravi objekat u rumunskom (sa predlogom pe ili bez njega).

B - Program vežbi
Vežbe iz Rumunskog jezika I predstavljaju intenzivan kurs savremenog rumunskog jezika sa temama iz svakodnevnog života. U drugom semestru se obrađuje i znatan broj književnih tekstova.

C – Opis ispita
Ispit se polaže pismeno i usmeno nakon drugog semestra. Pismeni deo ispita obuhvata diktat, prevod sa rumunskog na srpski i prevod sa srpskog na rumunski. Na usmenom delu ocenjuje se gradivo predviđeno planom i programom za Rumunski jezik I.

Literatura:

B. Cazacu et al, A Course in Contemporary Romanian, Editură Didactică şi Pedagogică, Bucureşti, 1982.
L.Pop, Română cu sau fără profesor, Editura Echinox, Cluj, 1991.
D. Gall., Beginner’s Romanian, 1994.
I. Alexeev et al. Compendiu de limba română, Helicon, Timişoara, 1995.
G. Bulgăr, Limba română,.Editura Vox ,Bucureşti,1995.
R. Botoman, Discover Romanian. An Introduction to the Language and Culture, 1995.
T.Deletant, Y. Alexandrescu, Teach yourself Romanian, 1997.
A. Roceric, Romanian Textbook, 1989.
I. Diaconescu, Probleme de sintaxă a limbii române actuale, Editura Ştiinţifică şi Pedagogică, Bucureşti, 1989.